Nie demonizujmy kortyzolu!
Kortyzol to hormon niezbędny do życia, regulujący reakcję organizmu na stres, poziom energii, glikemię i ciśnienie krwi. Problemem nie jest sam kortyzol, lecz zaburzenie jego naturalnego rytmu dobowego. Organizm człowieka funkcjonuje w oparciu o precyzyjny zegar biologiczny, który synchronizuje wydzielanie hormonów z cyklem dnia i nocy.
✅ Prawidłowy rytm okołodobowy opiera się na kilku kluczowych filarach:
- regularnym, jakościowym śnie,
- posiłkach spożywanych o stałych porach,
- codziennej aktywności fizycznej,
- aktywności w ciągu dnia i regeneracji nocą,
- ograniczeniu ekspozycji na sztuczne i niebieskie światło wieczorem.
📉 Zaburzenia rytmu dobowego – takie jak nieregularny sen, praca zmianowa, jedzenie o przypadkowych porach czy przewlekłe niedosypianie – prowadzą do rozregulowania osi hormonalnych. W konsekwencji dochodzi do zaburzeń wydzielania:
- kortyzolu (brak porannego „szczytu”, przewlekle podwyższony poziom),
- melatoniny (problemy z zasypianiem i regeneracją),
- hormonów głodu i sytości (grelina, leptyna),
- insuliny (insulinooporność),
- hormonów tarczycy (spowolnienie metabolizmu).
🧠 Organizm otrzymuje wówczas sprzeczne sygnały biologiczne, co skutkuje przewlekłym zmęczeniem, problemami z koncentracją, rozchwianym apetytem, pogorszeniem metabolizmu i zwiększonym ryzykiem chorób endokrynnych. Zegar biologiczny przestaje pełnić swoją funkcję regulacyjną, a procesy, które powinny działać automatycznie, zaczynają się „rozjeżdżać”.
🩺 Życie zgodne z rytmem dobowym i naturalnym cyklem światła oraz ciemności jest jednym z podstawowych, często niedocenianych elementów profilaktyki zaburzeń hormonalnych i metabolicznych. To fundament zdrowia hormonalnego, a nie dodatek do leczenia.
