Witamina D – znacznie więcej niż kości. Jak działa na cały organizm – Teresa Żak

🌞 Plejotropowe działanie witaminy D

Plejotropowe działanie witaminy D oznacza jej wielokierunkowy wpływ na organizm – znacznie wykraczający poza regulację gospodarki wapniowo-fosforanowej.

Dzięki obecności receptorów VDR w większości tkanek, witamina D oddziałuje na wiele układów jednocześnie: wspiera odporność, wpływa na układ sercowo-naczyniowy i nerwowy, a także wykazuje działanie przeciwzapalne oraz potencjalnie przeciwnowotworowe.

🌼 Kluczowe obszary działania:

1. Układ odpornościowy
Witamina D:

zwiększa produkcję katelicydyny (działanie przeciwinfekcyjne),
wspiera produkcję cytokin przeciwzapalnych.

Ma to znaczenie w chorobach autoimmunologicznych (np. Hashimoto, SM, RZS) oraz alergiach.

2. Układ sercowo-naczyniowy

reguluje ciśnienie krwi poprzez hamowanie układu RAA (renina–angiotensyna–aldosteron),
poprawia funkcję śródbłonka naczyń,
może zmniejszać ryzyko chorób serca.

3. Gospodarka hormonalna i metabolizm glukozy
Wspiera funkcjonowanie komórek trzustki i ogranicza stan zapalny w obrębie wysp trzustkowych, co może odgrywać rolę w profilaktyce cukrzycy typu 1.

4. Układ nerwowy i mięśniowy

wpływa na pracę komórek nerwowych (potencjalne znaczenie w chorobach neurodegeneracyjnych),
poprawia siłę mięśniową i zmniejsza ryzyko upadków.

5. Działanie przeciwnowotworowe
Istnieją przesłanki, że odpowiedni poziom witaminy D:

wspiera różnicowanie komórek,
ogranicza ich niekontrolowaną proliferację,
co może przekładać się na niższe ryzyko zgonu z powodu niektórych nowotworów.