Hormonalne przyczyny przewlekłego zmęczenia — co naprawdę może odbierać energię?
Przewlekłe zmęczenie a układ hormonalny
Przewlekłe zmęczenie, które nie mija mimo odpoczynku, bardzo często wynika z zaburzeń układu hormonalnego. To właśnie hormony zarządzają metabolizmem, poziomem energii oraz reakcją organizmu na stres.
Do głównych hormonalnych przyczyn przewlekłego zmęczenia należą:
✅ Niedoczynność tarczycy (Hashimoto)
Zbyt mała produkcja hormonów tarczycy (fT3, fT4) spowalnia metabolizm, co prowadzi do uczucia ciągłego zmęczenia, senności, osłabienia mięśni oraz nietolerancji zimna.
✅ Zaburzenia osi podwzgórze–przysadka–nadnercza (HPA) i kortyzolu
Przewlekły stres może prowadzić do nieprawidłowych poziomów kortyzolu („hormonu stresu”). Zarówno chronicznie niski poziom (np. w chorobie Addisona), jak i zaburzenia rytmu dobowego kortyzolu (wysoki wieczorem, niski rano) mogą powodować skrajne wyczerpanie.
✅ Zmiany hormonalne w menopauzie i andropauzie
Spadek poziomu estrogenów i progesteronu u kobiet (menopauza) oraz testosteronu u mężczyzn (andropauza) bezpośrednio wpływa na obniżenie poziomu energii, problemy ze snem oraz nastrój.
✅ Insulinooporność i cukrzyca
Zaburzenia gospodarki cukrowej, czyli wahania poziomu glukozy we krwi, prowadzą do nagłych spadków energii, tzw. „mgły mózgowej” oraz uczucia zmęczenia.
✅ Wysoki poziom prolaktyny (hiperprolaktynemia)
Nadmiar tego hormonu może objawiać się osłabieniem, brakiem energii oraz problemami z koncentracją.
Jakie badania warto wykonać?
W celu diagnostyki hormonalnych przyczyn zmęczenia zaleca się wykonanie następujących badań:
💥 Tarczyca
- TSH
- fT3
- fT4
- anty-TPO
- anty-TG
💥 Nadnercza
- kortyzol (rano, a w razie potrzeby także w profilu dobowym)
💥 Hormony płciowe
- testosteron (mężczyźni)
- estradiol
- progesteron (kobiety)
💥 Metabolizm
krzywa OGTT z insuliną (diagnostyka insulinooporności)
glukoza na czczo
insulina na czczo
